انتخاب خاک گلدان: کدام بستر کشت برای کدام گیاه؟
خاک باغچه برای گلدان مناسب نیست. اجزای بستر کشت، ترکیب مناسب برای گیاه آپارتمانی، کاکتوس و ارکیده، و زمان تعویض خاک را بخوانید.
بیشتر مشکل‌های گیاه آپارتمانی، از زرد شدن برگ تا پوسیدگی ریشه، از خاک نامناسب شروع می‌شود. گیاه در گلدان فقط همان چند لیتر خاک را دارد، پس انتخابش مهم است.
چرا خاک باغچه برای گلدان مناسب نیست؟
- در گلدان زود فشرده می‌شود و هوا به ریشه نمی‌رسد.
- آب را دیر رد می‌کند و ته گلدان خیس می‌ماند.
- ممکن است تخم آفت، قارچ و بذر علف هرز داشته باشد.
خاک خوب گلدان چه ویژگی‌هایی دارد؟
- آب کافی نگه می‌دارد ولی آب اضافه را زود رد می‌کند.
- سبک و پوک است و بین ذره‌هایش هوا هست.
- بعد از چند آبیاری سفت و سنگ نمی‌شود.
اجزای رایج بستر کشت
- پیت ماس: سبک، آب‌نگه‌دار و کمی اسیدی؛ پایه بیشتر خاک‌های گلدان.
- کوکوپیت: از پوسته نارگیل؛ جایگزین پیت با آب‌نگه‌داری خوب. پیش از استفاده باید خوب شسته شده باشد تا نمک اضافه نداشته باشد.
- پرلیت: دانه‌های سفید و سبک که خاک را پوک می‌کنند و زهکش را بهتر می‌کنند.
- ورمی‌کولیت: آب و مواد غذایی را نگه می‌دارد؛ برای قلمه و بذر هم خوب است.
- ورمی‌کمپوست و خاک برگ: مواد غذایی و زندگی خاک را بیشتر می‌کنند؛ کم و به اندازه.
- لیکا و پوکه: دانه‌های درشت برای زهکش، به‌خصوص برای کاکتوس و ساکولنت.
- پوست کاج: درشت و هوادار؛ پایه بستر ارکیده.
ترکیب پیشنهادی برای هر گیاه
- گیاهان آپارتمانی عمومی (پوتوس، فیلودندرون، زاموفیلیا و…): دو قسمت پیت یا کوکوپیت، یک قسمت پرلیت و یک قسمت ورمی‌کمپوست یا خاک برگ.
- کاکتوس و ساکولنت: نصف بستر عمومی و نصف پرلیت، پوکه یا ماسه درشت شسته.
- ارکیده فالانوپسیس: خاک نه؛ پوست کاج درشت با کمی خزه اسفاگنوم.
- گیاهان اسیددوست (آزالیا، کاملیا، گاردنیا): سهم پیت بیشتر و بی آهک.
این اندازه‌ها برای شروع است. اگر خاک دیر خشک می‌شود پرلیت بیشتر، اگر خیلی زود خشک می‌شود پیت یا کوکوپیت بیشتر کنید.
گلدان و زهکش
گلدان حتماً سوراخ زهکش داشته باشد. ریختن لایه سنگریزه ته گلدان زهکش را بهتر نمی‌کند و حتی آب را بالاتر در خاک نگه می‌دارد. بهتر است همه گلدان را با همان بستر مناسب پر کنید.
کی خاک را عوض کنیم؟
- ریشه‌ها از سوراخ ته گلدان بیرون زده‌اند.
- آب بی‌درنگ از ته گلدان بیرون می‌زند یا برعکس روزها روی خاک می‌ماند.
- روی خاک یا لبه گلدان شوره سفید نشسته است.
- بیشتر گیاهان آپارتمانی هر یک تا دو سال خاک تازه می‌خواهند. بهترین زمان بهار است.
پیش از خرید
روی کیسه ترکیب بستر نوشته شده باشد. خاک خوب بوی خاک تازه می‌دهد، نه بوی ترشی یا ماندگی، و کلوخ و سنگ ندارد. آگهی‌های بستر کشت، کود و خاک را در دسته خاک، کود و بستر کشت و گیاهان را در گل و گیاه آپارتمانی ببینید.